เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพฤหัสบดีที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพฤหัสบดีที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๖๙

​

 

วันนี้ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ งานช่วงสงกรานต์ก็ผ่านไปด้วยดี บรรดาเจ้าอาวาส เจ้าสำนักที่เคยเป็นพระวัดท่าขนุน ก็ได้มากราบสรงน้ำขอพรกันหลายต่อหลายราย

แต่คราวนี้การที่ออกไปเป็นเจ้าอาวาสหรือเจ้าสำนักนั้น ส่วนหนึ่งก็มักจะผ่อนผันให้กับตัวเอง พูดง่าย ๆ ว่าไม่ค่อยจะเคร่งครัดเหมือนอย่างสมัยที่ตนเองเป็นลูกวัดอยู่ ซึ่งการทำในลักษณะนั้นจะก่อให้เกิดความเสียหายมาก..!

อันดับแรกเลยก็คือ เมื่อตนเองผ่อนผันหรือว่าหย่อนยานในการประพฤติวัตรปฏิบัติธรรม โอกาสที่จะรักษากำลังใจของตนให้มั่นคงก็ยาก แล้วเรื่องของกำลังใจ ถ้าเปิดโอกาสให้กิเลสยึดครองได้ โอกาสที่จะตีคืนก็ยากมากถึงยากที่สุด..!

พรรคพวกของกระผม/อาตมภาพท่านหนึ่ง ก็คือหลวงพ่อชาลี (พระครูวิริยกาญจนาภรณ์) รองเจ้าคณะตำบลบ้านเก่า เขต ๒ เจ้าอาวาสวัดลำทหาร ท่านเคยบอกว่า "ผมเสียหมาไปหลายปีเลย..!" ก็คือพอเผลอให้กิเลสมีกำลังมากกว่าการปฏิบัติของตน ก็โดนลากให้ฟุ้งซ่าน ไป รัก โลภ โกรธ หลง จนเอาคืนได้ยาก พูดง่าย ๆ ว่าต้องรอจนกว่าบุญเก่าหนุนเสริม จึงจะทำให้การปฏิบัติของเราสามารถที่จะกลับมารักษากำลังใจได้เท่าเดิม

แต่ทุกท่านต้องเข้าใจว่า ถ้าเราไม่เสียเวลาช่วงนั้นไปในการดึงกำลังใจกลับมา ถ้าสามารถรักษาเอาไว้ได้ตั้งแต่แรกแล้วปฏิบัติต่อเนื่อง ก็อาจจะไปยันไหนแล้วก็ไม่รู้ ?!

เรื่องของการประพฤติวัตรปฏิบัติธรรม จึงเป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเคร่งครัดกับตนเอง เหตุก็เพราะว่ากิเลสนั้นมีมายามาก พอถึงเวลาก็จะอ้างว่า "ครั้งที่แล้วยังได้เลย" แล้วเราก็ผ่อนผันหย่อนยานอีกต่อไป โดยเฉพาะในการที่จะสร้างบุญ สร้างกุศล สร้างกำลังใจของตน ด้วยการสวดมนต์ ทำวัตร เจริญพระกรรมฐาน เราก็ไปงดเว้น แล้วในลักษณะนั้น จะทำให้ตนเองชนะกิเลสได้อย่างไร ?

ในเมื่อยังไม่ทันไร ก็ไปปล่อยให้กิเลสมีอำนาจเหนือใจตนเองแล้ว ก็เหลืออยู่อย่างเดียวว่าเมื่อไรจะเสียหายจนชาวบ้านเขารับไม่ได้ แล้วถึงเวลานั้น ถ้าแก้ไขไม่ได้ แก้ไขไม่ทัน ก็จะเสียหายถึงครูบาอาจารย์ เสียหายถึงพระพุทธศาสนา..!

ดังนั้น..บุคคลที่รีบร้อนออกไปแล้วเป็นเจ้าอาวาส เป็นเจ้าสำนัก ไม่ใช่เรื่องดีอย่างที่คิด เพราะว่าถ้ารักษากำลังใจไม่เป็น การไปบริหารงาน บริหารคน มีแต่สารพันปัญหา โดยเฉพาะถ้าภายในวัดมีผู้หญิงอยู่มาก ไม่ว่าจะเป็นแม่ชีหรือว่าโยมวัด รับรองได้ว่ามีแต่เรื่องปวดหัวไม่เว้นแต่ละวัน..!

 

สมัยที่กระผม/อาตมภาพยังอยู่ที่วัดท่าซุง ก็มีแม่ชีชุลี อาตมะมิศร์ แม่ชีสงัด ประสมทอง อยู่แค่สองรูปเท่านั้น มาภายหลังก็มีโยมแม่ของท่านพงศ์ชัย สุธมฺมสุขิโต ก็คือแม่ชีเก๊กฮวยเพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่ง แล้วก็มีแม่ชีเล็ก ลูกศิษย์หลวงพ่อรักษ์ วัดศรีรัตนารามฝากมาอีกหนึ่ง ซึ่งไม่พอใช้งานเพราะว่าวัดใหญ่มาก

กระผม/อาตมภาพกราบเรียนถามหลวงพ่อวัดท่าซุงว่า "ทำไมไม่รับแม่ชีเพิ่มขึ้นครับ ?" ท่านบอกว่า "ถ้าไม่จำเป็นข้าไม่อยากให้มีผู้หญิงอยู่ในวัด เนื่องเพราะว่าผู้หญิงจิตใจละเอียดมากเกินไป เรื่องนิดหนึ่งก็กระทบ เรื่องหน่อยหนึ่งก็มีปัญหา ข้าขี้เกียจฟังพวกมันบ่น..!"

ดังนั้น..ในส่วนนี้ถ้าเรื่องของการบริหารงาน เจ้าสำนักก็ยังเอาตัวรอดได้ แต่ถ้าบริหารคนแล้ววางกำลังใจไม่เป็น ถ้าไม่ตีกันวัดแตกเสียก่อน ก็อาจจะถึงขนาดโกรธกันชนิด "ผีไม่เผา เงาไม่เหยียบ" ไปเยอะแล้ว จึงเป็นเรื่องที่ท่านทั้งหลายต้องสำนึกอยู่เสมอว่า ถ้ากำลังใจของเรายังไม่มั่นคงพอ ก็ต้องเร่งรัดตนเองให้มากยิ่งขึ้น เพราะว่าไม่ช้าก็เร็ว งานรับผิดชอบต่าง ๆ จะต้องมาถึง แล้วถ้าหากว่ากำลังใจของเรายังไม่มั่นคง ไป รัก โลภ โกรธ หลง ตามสภาพอารมณ์ตรงหน้า ถ้าสำหรับนักปฏิบัติที่หวังเอาดีแล้วก็คือเสียหายมาก เพราะว่ากำลังใจที่ไม่มั่นคง ขึ้น ๆ ลง ๆ มีแต่จะพาให้เราทุกข์มากขึ้น..!

อีกส่วนหนึ่งก็คือเรื่องของงานคันถธุระ ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการศึกษาเล่าเรียน หากแต่หมายถึงการทำงานวัดในด้านต่าง ๆ หลวงพ่อฤๅษีฯ ท่านเคยกล่าวเอาไว้ว่า "งานคันถธุระนั้น ถ้าเราทำงานแล้ววางกำลังใจเป็น จะเข้าถึงมรรคผลได้เร็วมาก"

ตอนแรกกระผม/อาตมภาพก็ยังไม่เข้าใจ แต่พอมาทำงานก่อสร้างเข้าจริง ๆ แล้ว สารพันปัญหาที่ประเดประดังเข้ามา ถ้าหากว่าเราทำใจไม่ได้จริง ๆ หลายท่านก็เครียดจนนอนไม่หลับ ดังนั้น..ถ้าสามารถวางกำลังใจได้จริง ๆ เท่ากับว่าเราได้ทดสอบกับของจริงอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ถ้าผ่านการทดสอบไปได้ก็แปลว่า "เห็นหน้า เห็นหลัง" กันเลย ก็คือถ้าเรื่องไม่หนักกว่านั้น ก็ไม่สามารถที่จะทำให้เรากระทบกระเทือนได้อีกแล้ว

เพียงแต่ว่าเรื่องพวกนี้ บางทีหลายท่านต้องบอกว่า "ดีชั่วรู้หมด แต่อดไม่ได้" ฟังคำตักเตือนของครูบาอาจารย์เป็นเพียง "ลมผ่านหู" เนื่องเพราะว่าถ้าทำตามใจตัวเองแล้ว รู้สึกว่าสบาย ถ้าอย่างนั้นขอให้เข้าใจเลยว่าชาตินี้เอาดีไม่ได้..! เพราะว่าเราไม่มีความพยายามในการต่อสู้กับกิเลสเลย

 

โดยเฉพาะการไปเป็นผู้นำคนอื่นเขา เราบอกอะไรเราต้องทำสิ่งนั้น ในลักษณะบาลีที่ว่า ยถาวาที ตถาการี ก็คือพูดอย่างไรก็ทำอย่างนั้น ไม่ใช่ "ให้ท่านทำตามที่ผมพูด แต่ไม่ใช่ทำตามที่ผมทำ" ถ้าอย่างนั้นก็บรรลัยแน่นอน..! เพราะว่าถ้าหัวหน้าดีแต่สั่งคนอื่นโดยที่ตนเองไม่ทำ ความศักดิ์สิทธิ์ในคำสั่งก็ไม่มี เพราะว่าถ้าไปเจอพวก "หัวหมอ" เขาก็จะเถียงว่า "ทีหลวงพ่อเจ้าอาวาสยังทำได้เลย" แล้วเราก็ต้องไปโกรธหัวฟัดหัวเหวี่ยง ดีไม่ดีก็ตีกันหัวร้างคางแตกอีก..!

ดังนั้น..ในครั้งแรก ๆ ที่กระผม/อาตมภาพไปพม่า สิ่งหนึ่งที่อยากจะไปดูไปศึกษาจริง ๆ ก็คือ บ้านเราพระแค่ ๔ รูป ๕ รูป บางทีก็ทะเลาะเบาะแว้งกัน แบ่งออกเป็นสองฝักสองฝ่าย ทำไมพระของพม่าเขา แต่ละวัดมีเป็นหลายสิบ หรือว่าหลายร้อยรูป แล้วเขาอยู่กันได้อย่างไร โดยที่ไม่ทะเลาะกัน ? สรุปว่ามีสองสาเหตุ

สาเหตุแรกก็คือถ้าทะเลาะกัน ครูบาอาจารย์จะให้สึก ของทางพม่าถ้าสึกแปลว่าต้องไปเป็นทหาร โอกาสตายมีมากกว่ารอด..!

สาเหตุที่สองก็คือการเรียนของเขาหนักมาก ท่องตำรากันหูดับตับไหม้จนไม่มีเวลาทะเลาะกับใคร บางทีเรื่องพวกนี้เราอาจจะต้องนำมาปรับใช้ที่บ้านเราบ้าง เพียงแต่สถานการณ์บ้านเราไม่มีบังคับแบบนั้น ก็คือไม่มีการสึกแล้วจะต้องเป็นทหารออกรบ ก็เลยทำให้คนไม่รู้สึกว่าเรื่องของการสึกต้องลำบากอย่างไร

ในที่นี้ที่นำเอาเรื่องของเจ้าสำนักขึ้นมากล่าว ก็เพราะว่าถ้าหากว่าเราเป็นผู้นำ ก็ต้องเป็นต้นแบบให้คนอื่นเขา ถ้าแบบบิด ๆ เบี้ยว ๆ แล้ว จะพิมพ์เอาวัตถุออกมาสวยงามย่อมเป็นไปไม่ได้ จึงขอย้ำตรงนี้อีกวาระหนึ่งว่า "ถ้าเราสร้างความเจริญให้กับพระพุทธศาสนาไม่ได้ ก็อย่าทำให้พระศาสนานี้ต้องพังลงไปด้วยมือของเราเลย..!"

สำหรับวันนี้ก็ขอเรียนถวายพระภิกษุสามเณรของเรา และบอกกล่าวแก่ญาติโยมแต่เพียงเท่านี้

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร.
เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน
วันพฤหัสบดีที่ ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
(ถอดจากเสียงเป็นอักษร โดย เผือกน้อย)